İran–İsrail savaşının piyasalara etkisine baktığımızda ortaya oldukça sıra dışı bir tablo çıkıyor. Klasik kriz reflekslerinden farklı olarak, bu süreçte fiyatlamaların merkezinde jeopolitik riskten ziyade enerji şoku ve enflasyon korkusu yer alıyor.

En belirgin etkiyi petrol ve akaryakıt tarafında görüyoruz. Petrol fiyatlarının hızlı yükselişi, yalnızca enerji maliyetlerini değil, aynı zamanda küresel enflasyon beklentilerini de yukarı çekiyor. Bu durum, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler için ciddi bir baskı yaratıyor. Türkiye gibi ülkelerde akaryakıt fiyatlarının artması kaçınılmaz hale gelirken, bu artış zincirleme şekilde tüm fiyatlara yansıyabilecek bir risk oluşturuyor.

Buna karşılık, normal şartlarda savaş dönemlerinde yükselmesi beklenen altın ve gümüşte düşüş yaşanması dikkat çekici. Bunun temel nedeni, artan enflasyon beklentilerinin merkez bankalarını faizleri yüksek tutmaya zorlayacağı düşüncesi. Güçlü dolar ve yüksek faiz ortamı da değerli metalleri baskılıyor. Yani bu süreçte altın, jeopolitik bir güvenli liman olmaktan çok, para politikası beklentilerine göre hareket ediyor.

Borsalar tarafında ise belirsizlik ve maliyet artışları satış baskısını beraberinde getiriyor. Yükselen enerji fiyatları şirket kârlılıklarını tehdit ederken, yatırımcılar daha temkinli davranıyor. Bu da küresel ölçekte dalgalı ve zayıf bir görünüm yaratıyor.

Genel olarak bakıldığında bu kriz, klasik bir “güvenli liman rallisi”nden çok, 1970’lerdeki petrol şoklarını andıran bir tablo çiziyor. Eğer savaş uzarsa, petrol fiyatlarının yüksek kalmasıyla birlikte enflasyon daha kalıcı hale gelebilir. Bu da hem borsalar üzerinde baskının sürmesine hem de ilerleyen dönemde altının yeniden güç kazanmasına yol açabilir.

Kısacası mevcut durumda piyasalar, savaştan çok savaşın yarattığı enerji krizi ve onun doğurduğu enflasyon etkisini fiyatlıyor. Bu da önümüzdeki dönemin ana belirleyicisinin jeopolitikten ziyade petrol fiyatları olacağını gösteriyor.

PİYASALAR HAFTAYA NASIL BAŞLADI

Haftanın ilk işlem gününde altın tarafında düşüş dikkat çekiyor. Gram altın yaklaşık 7.200 – 7.300 TL bandında, ons altın ise 5.080 – 5.100 dolar civarında haftaya başladı . Normalde savaş ortamında yükselmesi beklenen altının geri çekilmesi, piyasaların şu an jeopolitikten çok faiz ve dolar beklentisini fiyatladığını gösteriyor.

Gümüş tarafında da benzer bir tablo var. Ons gümüş 82 – 84 dolar, gram gümüş ise yaklaşık 117 – 122 TL bandında haftaya giriş yaptı . Gümüşteki düşüş, hem altına paralel hareketten hem de büyüme endişelerinden kaynaklanıyor.

Petrol ise haftanın en sert hareket eden varlığı. Brent petrol fiyatı 100 doların üzerine çıkarak 108–120 dolar bandını test etti . Bu, piyasaların aslında savaşı değil, savaşın yaratacağı arz krizini fiyatladığını net şekilde ortaya koyuyor.

Borsa tarafında ise haftaya genel olarak zayıf bir başlangıç var. Net bir fiyat vermek zor olsa da, küresel endekslerde satış baskısı ve yüksek volatilite dikkat çekiyor. Bunun temel nedeni de yükselen petrol fiyatlarının enflasyonu artıracağı ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi.

Özetle haftaya başlangıç fiyatları bize şunu söylüyor:
Piyasalar şu an “savaş = altın yükselir” senaryosunu değil, “savaş = petrol krizi ve enflasyon” senaryosunu fiyatlıyor. Bu yüzden petrol yükselirken, altın ve gümüş baskı altında kalıyor, borsalar ise temkinli ve zayıf bir görünüm sergiliyor.