Belediyelerdeki Değişim ve Kayyum Atamaları Tartışmaları Derinleşiyor

Türkiye'de yerel yönetimlerdeki son gelişmeler, kamuoyunda geniş yankı uyandırmaya devam ediyor. Belediyelerin idari yapısındaki değişiklikler, bütçe ve ödenek düzenlemeleri, merkezi hükümetin kontrolündeki uygulamalar ve kayyum atamaları, demokrasinin temel taşlarını sorgulayan bir dizi tartışmayı da beraberinde getiriyor.

Yerel seçimlerin hemen ardından, ülkedeki belediyelerin idari yapısında köklü değişiklikler yapıldı. Belediyelerin bütçeleri, kamudaki tek hesap sistemine dahil edilerek merkezi hükümetin kontrolüne alındı. Bu değişiklik, sadece yerel yönetimlerin mali özerkliğini değil, aynı zamanda belediyelerin karar alma süreçlerini de etkilemiş gibi görünüyor.

Ayrıca, tasarruf tedbirleri adı altında, belediyelere ayrılan merkezi ödeneklerden ciddi kesintiler yapıldı. Belediyelerin gerçekleştirmeyi planladığı yatırım projelerinin onayı ise tamamen merkezi hükümete bırakıldı. Bu durum, yerel yönetimlerin yerinden yönetim anlayışından giderek uzaklaşmasına neden oldu.

TÜM-BEL SEN'den Sert Tepki

TÜM-BEL SEN, yaptığı açıklamalarla, yerel yönetimlerdeki bu değişim sürecini eleştirerek, muhalefet partilerinin kazandığı büyükşehirlerde yaşanan kayyum atamalarına dikkat çekti. Yapılan açıklamada, "Yaklaşık 4 yıldan beri İstanbul, Ankara, Antalya, Adana, Bursa ve Manisa gibi önemli kentlerde muhalefet partilerinin sandıktan birinci çıkmasının ardından, AKP-MHP iktidarının, halkın demokratik iradesini tanımayan uygulamalara başladığı" iddia edildi.

Açıklamada, Van Büyükşehir Belediyesi'nden Hakkâri'ye, Esenyurt'tan Mardin'e kadar pek çok belediye başkanının görevden alındığı ve yerine kayyum atandığı ifade ediliyor. Son iki yılda kayyum ataması yapılan belediyeler arasında yer alan Hakkâri, Batman, Mardin ve Van gibi şehirler, bölgedeki en önemli belediyelerden bazıları. Bu süreç, demokratik seçimlere, halkın iradesine ve yerel yönetim anlayışına büyük bir darbe olarak değerlendiriliyor.

Demokratik İrade Gasp Ediliyor

TÜM-BEL SEN'in açıklamalarında dikkat çeken bir diğer nokta, kayyum uygulamalarının yalnızca seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasından ibaret olmadığı. Açıklamada, kayyum atamalarının "seçme-seçilme hakkının fiilen işlevsiz hale gelmesi" ve "belediye kaynaklarının halkın istediği şekilde kullanılmasının engellenmesi" gibi sonuçlar doğurduğu vurgulandı. Bu durumun, yerel yönetimlerin halkın ihtiyaçlarına daha duyarlı hale gelmesini engellediği ifade ediliyor.

Halkın iradesinin çiğnenmesi, yapılan yerel seçimlerle bir kez daha gözler önüne serildi. TÜM-BEL SEN, Türkiye genelinde 85 belediyede yapılan kayyum atamalarının, seçmenlerin oylarının hiçe sayılması anlamına geldiğini belirtti. 2024 seçimlerinde bu 85 belediye başkanını seçen yaklaşık 8,8 milyon kişinin oylarının gasp edildiği ifade ediliyor. Bu, toplamda kullanılan oyların %20,5’ine denk geliyor. Yani her 5 seçmenden birinin oyunun gasp edildiği belirtiliyor.

Başkanlar Hakkında Hukuki Süreçler

TÜM-BEL SEN’in açıklamasında ayrıca, 31 Mart 2026'da tutuklanan Uşak Belediye Başkanı dahil, toplamda 19 belediye başkanının tutuklu yargılandığı da bildirildi. Bu tutuklamalar, yerel yönetimlerin tamamen merkezi hükümetin etkisi altına alındığını ve yerel halkın iradesinin göz ardı edildiğini gösteriyor.

Seçmen Hakları ve Demokrasi Tehdidi

TÜM-BEL SEN’in açıklamaları, Türkiye’deki yerel seçimlerin geleceğine dair endişeleri arttırıyor. Seçmenlerin demokratik haklarının ihlal edilmesi, yerel yönetimlerin halktan kopması, Türkiye’deki demokrasi anlayışını sorgulatan bir konu haline gelmiş durumda. Belediyelerdeki kayyum uygulamaları ve seçilen başkanların görevden alınması, sadece yerel yönetimleri değil, Türkiye’nin demokratik yapısını da tehdit ediyor.

Görünen o ki, belediyelerdeki bu değişim ve kayyum atamaları, Türkiye’deki siyasal dengeleri ve demokratik hakları yeniden şekillendirecek gibi. Halkın iradesinin hiçe sayılması ve yerel yönetimlerin merkezi kontrol altına alınması, Türkiye’deki siyasi geleceği etkileyecek gelişmelerin habercisi olabilir.