"Verdim Ağzının Payını!" Hastalığı

Karadeniz'de sıkça kullanılan bir söz vardır:

"Verdim ağzının payını!"

Söyleyene bakarsanız büyük bir hesap görülmüş, önemli bir zafer kazanılmıştır. Oysa gerçekte olan çoğu zaman şudur: İki insan birbirini biraz daha kırmış, bir dostluk biraz daha yara almış, bir aile biraz daha huzurunu kaybetmiş, toplum ise biraz daha gerilmiştir.

Ne yazık ki son yıllarda bu anlayış sadece Karadeniz'e özgü bir deyim olmaktan çıktı; neredeyse bütün ülkenin ortak refleksi hâline geldi.

Artık herkes cevap yetiştiriyor…

Herkes lafın peşinden koşuyor…

Herkes hesap soruyor…

Herkes niyet okuyor…

Ama nedense kimse kendisine şu soruyu sormuyor:

"Acaba ben yanlış anlamış olabilir miyim?"

Bir cümle duyuyoruz.

Önce anlamaya çalışmıyoruz.

Önce araştırmıyoruz.

Önce karşımızdakine sormuyoruz.

Önce önyargılarımızı, kırgınlıklarımızı ve suizanlarımızı devreye sokuyoruz.

Sonra hükmü veriyoruz.

Ardından başlıyor dedikodu...

Başlıyor laf taşıma...

Başlıyor gıybet...

Ve bütün bunları yaparken de kendimizi haklı görüyoruz.

İşin daha düşündürücü tarafı ise, kendisini inançlı olarak tanımlayan bir toplum olmamıza rağmen, Kur'an'ın en temel uyarılarından bazılarını günlük hayatımızda ne kadar kolay unutabiliyor olmamızdır. Rabbimiz bizleri suizandan sakındırıyor, insanların kusurlarını araştırmamayı öğütlüyor, gıybeti ise ölmüş kardeşinin etini yemeye benzeterek ne kadar ağır bir davranış olduğunu hatırlatıyor. Buna rağmen biz, doğruluğunu araştırmadan hüküm veriyor; ardından dedikodu ve laf taşımayı sıradan bir alışkanlık hâline getiriyoruz.

Bugün sosyal medyaya bakın...

Bir paylaşımın altına binlerce insan birbirine cevap yetiştiriyor.

Televizyon ekranlarına bakın...

Bir siyasetçi bir cümle kuruyor; günlerce o cümle konuşuluyor.

Gazetelere bakın...

Asıl meseleler küçük puntolara sıkışırken, polemikler manşetleri süslüyor.

Sanki ülkenin bütün sorunları çözülmüş de geriye sadece birbirimize cevap vermek kalmış gibi...

Ekonomi konuşulacak...

Üretim konuşulacak...

Eğitim konuşulacak...

Gençlerin geleceği konuşulacak...

Adalet konuşulacak...

Ahlak konuşulacak...

Ama biz hâlâ "Kim, kime ne dedi?" sorusunun peşindeyiz.

Ne acıdır ki bu hastalık artık evlerimize kadar girdi.

Komşunun sözüne alınıyoruz.

Akrabanın bakışına anlam yüklüyoruz.

Arkadaşın sessizliğinden bile senaryolar üretiyoruz.

Olmayan niyetler icat ediyor, sonra da o hayal ettiğimiz niyetlere kızıyoruz.

Oysa hayatın en büyük erdemlerinden biri, her sözü ciddiye almamayı öğrenmektir.

Her söze cevap vermek zorunda değilsiniz.

Her sataşmaya karşılık vermek zorunda değilsiniz.

Her dedikoduyu düzeltmek zorunda değilsiniz.

Her provokasyona kapılmak zorunda değilsiniz.

Bazen susmak, saatlerce konuşmaktan daha güçlüdür.

Bazen görmezden gelmek en etkili cevaptır.

Bazen gülümseyip geçmek, verilebilecek en olgun karşılıktır.

Çünkü bazı insanlar hakikati aramaz; sadece kendilerine cevap verilmesini ister. Onlara vereceğiniz en büyük "ağzının payı", bazen hiç cevap vermemektir.

Unutmayalım...

Dedikodu ateş gibidir.

Bir kişi yakar.

İkinci kişi körükler.

Üçüncü kişi mahalleye yayar.

Sonunda ise herkes dumandan şikâyet eder.

Toplum olarak biraz daha susmayı, biraz daha dinlemeyi, biraz daha anlamaya çalışmayı başarabilirsek, belki de kaybettiğimiz huzurun önemli bir kısmını yeniden kazanacağız.

Çünkü sadelikte hayat vardır.

Susmakta ise çoğu zaman huzur vardır.

Her doğru her yerde söylenmez.

Her söze cevap verilmez.

Her tartışmayı kazanmak da insanı haklı yapmaz.

Bazen en büyük zafer, karşımızdakini susturmak değil; nefsimizi susturabilmektir.