İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın: “Fındık Üreticisi 300 TL’nin Üzerinde Fiyat Bekliyor”

İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, fındıkla ilgili sorunları araştırma önergesi vererek konuyu TBMM gündemine taşıdı. Fındık üretiminde yaşanan sorunların araştırılması ve millî bir fındık politikasının oluşturulması amacıyla Milletvekili Aydın tarafından İYİ Parti Grubu adına verilen önergede “fındık üretiminde rekolte tespiti, alım fiyatları, TMO politikaları, tekelci firmaların piyasadaki etkisi, artan üretim maliyetleri ile zirai don ve kahverengi kokarca gibi tehditlerin araştırılması” talep edildi.

Önerge üzerine tüm siyasi parti grupları söz alırken, teklifi TBMM’ye sunan ve Genel Kurula taşıyan İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, fındık üreticisinin yaşadığı sorunları ve yaklaşan sezon öncesi beklentileri Meclis kürsüsünden dile getirdi.

“Üretici 300 TL’nin Üzerinde Fiyat Bekliyor”

Konuşmasında, Karadeniz’in en önemli geçim kaynaklarından biri olan fındığın Türkiye için stratejik bir ürün olduğunu vurgulayan Aydın, üreticinin en büyük beklentisinin yeni sezonda açıklanacak fiyat olduğunu belirtti.

Artan üretim maliyetleri, zirai don, kahverengi kokarca tehdidi ve yüksek enflasyon nedeniyle üreticinin zor günler geçirdiğini ifade eden Aydın, “Geçtiğimiz yıl TMO alım fiyatı 195 lira olarak açıklanmış, sezon içinde serbest piyasa fiyatları 380 liraya kadar yükselmişti. Bu yıl ise üreticilerimiz 300 TL’nin üzerinde bir fiyat beklemektedir. Fındık üreticisi sadaka değil, alın terinin hakkını istemektedir.” dedi.

“Yanılma Payı Ortalaması Yüzde 31”

Fındıkta en önemli sorunlardan birinin rekolte tahminleri olduğunu söyleyen Aydın, açıklanan rakamlarla pazara inen ürün miktarı arasında ciddi farklar bulunduğuna dikkat çekti.

Son 5 yılda açıklanan tahmini rekoltenin yaklaşık 3 milyon 391 bin ton olduğunu, buna karşılık pazara inen ürün miktarının 2 milyon 373 bin ton seviyesinde kaldığını belirten Aydın, aradaki farkın 1 milyon tonu aştığını ifade etti.

2021 yılında açıklanan 675 bin tonluk rekolteye karşılık pazara yalnızca 374 bin ton ürün indiğini hatırlatan Aydın, benzer sapmaların sonraki yıllarda da devam ettiğini söyledi. Yüzde 44,5’i bulan yanılma payının dahi olduğu son 5 yılda, ortalama yanılma payının yüzde 31 seviyesinde olduğunu kaydeden Aydın, TÜİK’in 2026 yılı için açıkladığı 715 bin tonluk rekolte tahmininin de kamuoyunda soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.

“Yüksek Rekolte Açıklamaları Fiyatları Baskılıyor”

Rekolte tahminlerinin fiyatları doğrudan etkilediğini vurgulayan Aydın “Sezon başlamadan yüksek rekolte açıklanıyor, piyasada ürün bol algısı oluşturuluyor. Tüccar, ihracatçı ve küresel alıcı hesabını buna göre yapıyor. Üretici ise daha fındığını toplamadan düşük fiyat psikolojisine mahkûm ediliyor.” ifadelerini kullandı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yönelttikleri soru önergesinin hâlâ cevaplanmadığını da hatırlatan Aydın, rekolte hesaplamalarında kullanılan yöntemlerin ve denetim mekanizmalarının kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.

TMO Politikalarına Tepki

Toprak Mahsulleri Ofisinin politikalarını da eleştiren Aydın, TMO’nun üreticiyi korumak yerine hasat öncesi piyasaya düşük fiyatlı fındık sürerek yabancı tekellerin çıkarlarına hizmet ettiğini savundu.

Üreticinin artan gübre, ilaç, enerji ve işçilik maliyetleri altında ezildiğini belirten Aydın, iktidarın fındık politikalarının yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.

İYİ Parti’nin Önergesi Reddedildi

Genel Kurulda yapılan görüşmelerin ardından, fındık üretiminde rekolte tespiti, alım fiyatları, TMO politikaları, tekelci firmaların piyasadaki etkisi, artan üretim maliyetleri ile zirai don ve kahverengi kokarca gibi tehditlerin araştırılmasına ilişkin İYİ Parti’nin Meclis araştırması önergesi, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.