Nükleer merkez iddiasının perde arkası

İsrail’in Suriye’ye yönelik son saldırısı bölgede yeni bir gerilim tartışmasını başlatırken, saldırının nükleer bir merkeze yönelik olduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ortaya çıktı.

İsrail’in Suriye’deki bilinen nükleer tesisine yönelik saldırısı yeni değil. Deyrizor’daki El Kibar tesisi 6 Eylül 2007’de İsrail tarafından vuruldu. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kayıtlarında da tesisin İsrail saldırısıyla Eylül 2007’de imha edildiği belirtiliyor.

Amaç ne?

İsrail 18 Ağustos’ta neyi vurdu?

İsrail, 18 Ağustos 2026’da Suriye’nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü’nü hedef aldı. İsrail yönetimi saldırıyı, Suriye’nin bölgede Türkiye’ye askeri konuşlanma imkânı sağlayabileceği iddiasıyla gerekçelendirdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye’nin bölgedeki askeri varlığının İsrail açısından güvenlik tehdidi oluşturacağını savundu. Ankara ise İsrail’in bu gerekçesini reddederek saldırının Suriye’nin egemenliğinin ihlali olduğunu açıkladı.

Saldırıdan dört gün önce kritik görüşme

Gerilimi daha da dikkat çekici hale getiren gelişme ise saldırıdan önce yaşandı.

Reuters'ın kaynaklarına göre Mossad Başkanı Roman Gofman ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, 14 Ağustos’ta telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Türkiye’nin Suriye’deki askeri varlığı, silah satışları ve Türkiye’nin Suriye ordusuna sağlayabileceği askeri destek ele alındı.

Bu görüşmeden yalnızca dört gün sonra İsrail'in Ebu Zuhur Hava Üssü'nü vurması, saldırının merkezinde Türkiye'nin Suriye'deki artan askeri rolünün bulunduğu değerlendirmelerini güçlendirdi.

ABD de İsrail'i eleştirdi

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail'in saldırısını “gereksiz bir tırmanma” olarak değerlendirdi. Washington, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında doğrudan çatışmayı önlemek amacıyla iletişim ve bilgi paylaşımı mekanizması kurulması için girişim yürütüyor.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani ise İsrail'e saldırıdan önce Ebu Zuhur'da kalıcı bir Türk askeri üssü kurulmasının planlanmadığını bildirdiklerini açıkladı. Buna rağmen İsrail'in saldırıyı gerçekleştirdiğini söyledi.

Peki İsrail savaş mı istiyor?

Mevcut açıklamalara bakarak “İsrail Suriye ile savaş çıkarmak istiyor” demek için yeterli kanıt bulunmuyor.

Ancak ortaya çıkan tablo daha farklı ve dikkat çekici:

İsrail, Suriye'de Türkiye'nin askeri etkinliğinin artmasını kendi güvenliği açısından kırmızı çizgi olarak görüyor.

Türkiye ise Suriye'nin yeniden yapılanmasına ve güvenliğine destek verdiğini açıklıyor. ABD ise iki NATO ülkesi Türkiye ve İsrail'in Suriye sahasında doğrudan karşı karşıya gelmesini engellemeye çalışıyor.

Dolayısıyla asıl risk, Suriye'nin İsrail'le yeni bir savaşa girmesinden çok, Suriye sahasının Türkiye ile İsrail arasında yeni bir güç mücadelesine dönüşmesi.

Nükleer tesis tartışmasının ise bu son saldırıyla karıştırılmaması gerekiyor. İsrail'in Suriye'deki nükleer tesise yönelik bilinen saldırısı 2007 yılında gerçekleşti. Bugünkü gelişme, nükleer saldırıdan ziyade Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığı ve İsrail'in buna verdiği tepki üzerinden şekilleniyor.