Süt üreticisi litrede 5 TL zararda! Et krizi kapıda mı?

Çiğ süt üretim maliyeti 29,34 TL’ye yükselirken Ulusal Süt Konseyi’nin tavsiye fiyatı 24,30 TL’de kaldı. TÜSEDAD’ın hesabına göre üretici litre başına 5,04 TL maliyet farkıyla karşı karşıya. Yedi aydır fiyat güncellemesi bekleyen üreticiler, yem ve diğer girdi maliyetleri altında ezilirken sektör temsilcileri uyarıyor: Süt üreticisi ayakta kalamazsa bunun faturası ileride et arzına da yansıyabilir.

Türkiye’de hayvancılık sektörünün en önemli sorunlarından biri haline gelen çiğ süt fiyatı tartışması büyüyor. Yem, enerji, akaryakıt ve işletme giderlerindeki artışa rağmen üreticinin sattığı sütün tavsiye fiyatının uzun süredir değişmemesi, süt üreticilerini zor durumda bırakıyor.

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) verilerine göre Eylül 2026’da bir litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti 29,34 TL’ye yükseldi. Ulusal Süt Konseyi’nin 1 Mayıs 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere belirlediği tavsiye satış fiyatı ise litre başına net 24,30 TL seviyesinde kaldı.

İki rakam arasındaki fark 5,04 TL’ye ulaştı. Başka bir ifadeyle TÜSEDAD’ın maliyet hesabı esas alındığında üretici, her litre süt için maliyetinin yaklaşık 5 TL altında bir fiyatla karşı karşıya bulunuyor. TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru da fiyatın daha fazla geciktirilmeden güncellenmesi gerektiğini belirtiyor.

USK'nın yeni fiyat kararı bekleniyor

Üreticinin gözü Ulusal Süt Konseyi’ne çevrilmiş durumda. Konsey, 30 Ekim 2026 tarihinde yaptığı toplantıda çiğ süt tavsiye fiyatını değerlendirdi ancak yeni fiyat konusunda nihai karar alınmadığını, konunun ilerleyen bir toplantıda yeniden ele alınacağını duyurdu.

Böylece üreticinin beklediği fiyat güncellemesi bir kez daha ertelenmiş oldu. TÜSEDAD ise fiyat belirlenirken yalnızca mevcut maliyetlerin değil, önümüzdeki dönemde yem, enerji, akaryakıt ve nakliye giderlerinde yaşanabilecek artışların da hesaba katılmasını istiyor.

“Süt üreticisi desteklenmezse et krizi yaşanabilir”

Edirne Genç Çiftçiler Derneği Başkanı Egemen Ilgın da çiğ süt fiyatlarının uzun süredir sabit kalmasına tepki gösterdi. Ilgın, artan girdi maliyetleri karşısında üreticinin giderek zorlandığını, süt fiyatı artmazken marketlerde süt ve süt ürünlerinin fiyatlarının yükselmeye devam ettiğini belirtti.

Ilgın'ın açıklamasına göre yem maliyetleri nedeniyle üreticiler hayvanlarını beslemekte zorlanıyor. Bazı işletmeler yem miktarını azaltmak zorunda kalırken bu durum hayvanların kesime gönderilmesi riskini artırıyor.

Kendi ailesinin de yıllar önce hayvancılığı bırakmak zorunda kaldığını anlatan Ilgın, üreticinin desteklenmemesi halinde sektördeki daralmanın daha da büyüyeceği uyarısında bulundu. Ilgın, süt hayvanlarının kesilmesinin gelecekte et arzını da olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekerek, “Anası olmadan danası olmaz” mesajı verdi.

Süt üretimindeki daralma et piyasasını da etkileyebilir

Süt ve et üretimi birbirinden bağımsız düşünülemiyor. Süt üretiminden yeterli gelir elde edemeyen işletmelerin sürülerini küçültmesi veya damızlık hayvanlarını elden çıkarması, uzun vadede besilik hayvan arzını da etkileyebilir.

Bu nedenle çiğ süt fiyatının üretim maliyetlerinin altında kalması yalnızca süt üreticisinin gelir kaybı olarak değerlendirilmemeli. Üretimden çekilen işletmeler, azalan damızlık hayvan varlığı ve üretim kapasitesindeki gerileme, gelecekte hem süt hem de kırmızı et piyasasında arz sorunlarına yol açabilecek riskler arasında gösteriliyor.

TÜSEDAD da üreticinin sürülerini küçültme riskinin arttığını, bunun Türkiye'nin süt ve et arzını tehlikeye sokabileceğini belirtiyor.

Üretici kadar tüketici de etkileniyor

Ortaya çıkan tablo yalnızca çiftçinin sorunu değil. Üretici fiyatı baskılanırken market raflarında süt ve süt ürünlerinin fiyatlarının yükselmesi, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını da gündeme getiriyor.

Üretici maliyetini karşılayamazken tüketicinin daha pahalı ürün almak zorunda kalması, fiyat zincirindeki dağılımın ve aracı maliyetlerinin de sorgulanmasını gerektiriyor.