Trabzon’da Ulaşım Devrimi Başlıyor! Raylı Sistem ve Yeni Havalimanı Şehri Değiştirecek

Trabzon uzun yıllardır aynı sorunun etrafında dönüyor: Şehir büyüyor, nüfus ve araç sayısı artıyor ancak ulaşım altyapısı bu büyümeye yetişmekte zorlanıyor.

Şimdi ise Trabzon’un ulaşım tarihinde yeni bir dönem başlıyor.

Raylı sistemin temelinin atılması, Meydan-Boztepe füniküler projesinin gündeme alınması ve yeni havalimanı yatırımında kritik aşamaya gelinmesi, birbirinden bağımsız üç proje gibi görünse de aslında aynı büyük fotoğrafın parçaları.

Bu fotoğrafın adı ise Trabzon’un ulaşım haritasının yeniden çizilmesi.

RAYLI SİSTEM ARTIK HAYAL DEĞİL

Trabzon’un yaklaşık yarım asırlık raylı sistem hayalinde en önemli eşik aşıldı.

16,2 kilometrelik ilk etabın temeli 1 Eylül 2026’da atıldı. Hat, Karayolları bölgesinden başlayarak şehir merkezinden geçip Trabzon Havalimanı’na ulaşacak. Projede 16 istasyon bulunacak.

Bakanlık tarafından verilen bilgilere göre sistemin Akçaabat ile havalimanı arasındaki ulaşımı yaklaşık 26 dakikaya indirmesi ve günlük yaklaşık 150 bin yolcuya hizmet vermesi hedefleniyor.

Bu rakamlar Trabzon açısından yalnızca bir ulaşım yatırımı anlamına gelmiyor.

Çünkü raylı sistem devreye girdiğinde şehirde “nerede yaşanır, nerede yatırım yapılır, nerede ticaret gelişir?” sorularının cevabı da değişebilir.

Bugün ulaşım açısından merkeze uzak görülen bazı bölgeler, yarın raylı sistem istasyonlarına yakınlığı nedeniyle yeni bir ekonomik değer kazanabilir.

Asıl dönüşüm burada başlayabilir.

MEYDAN-BOZTEPE ARASINDA YENİ ULAŞIM ALTERNATİFİ

Trabzon’un ulaşım gündemindeki ikinci önemli proje ise Meydan-Boztepe füniküler hattı.

Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi’nde projenin etüt çalışmaları gündeme gelirken, tahmini keşif bedelinin yaklaşık 78 milyon avro olması öngörülüyor. Hazırlanan etüt projesinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü’nün onayına sunulması planlanıyor.

Bu proje tamamlandığında Boztepe’nin şehir merkeziyle ulaşım bağlantısında önemli bir alternatif ortaya çıkacak.

Ancak projenin ekonomik etkisi ulaşım kolaylığının ötesine geçebilir.

Boztepe, Trabzon’un hem turizm hem de konut açısından değer kazanan bölgelerinden biri.

Meydan ile Boztepe arasında hızlı ve düzenli toplu ulaşım kurulması, bölgedeki turizm işletmelerinin yanı sıra gayrimenkul piyasasının da hareketlenmesine neden olabilir.

Yani füniküler sadece insan taşımayacak.

Ekonomik hareketliliği de taşıyacak.

45,65 MİLYAR LİRALIK YENİ HAVALİMANI

Trabzon’un ulaşım geleceğindeki üçüncü ve belki de en büyük halka ise yeni havalimanı.

Deniz üzerinde yapılması planlanan yeni Trabzon Havalimanı için kritik hazırlık aşamalarından biri daha geride bırakıldı. Projenin yaklaşık 45 milyar 650 milyon TL yatırım bedeli bulunuyor.

Yeni havalimanının 2033 yılında hizmete girmesi ve yıllık 10 milyon yolcu kapasitesine ulaşması hedefleniyor. Projede yaklaşık 97 milyon ton deniz dolgusu yapılması planlanıyor.

Burada Trabzon açısından önemli olan yalnızca yeni bir havalimanına sahip olmak değil.

10 milyon yolcu kapasitesinin şehir ekonomisi açısından ne anlama geleceği.

Daha fazla yolcu demek;

Daha fazla turist,

daha fazla otel doluluğu,

daha fazla restoran ve hizmet sektörü geliri,

daha fazla ulaşım hareketliliği,

daha fazla ticaret,

daha fazla uluslararası bağlantı anlamına gelebilir.

Ancak bunun gerçekleşmesi için havalimanının tek başına yeterli olmayacağı açık.

HAVALİMANI İLE ŞEHİR ARASINDA RAYLI SİSTEM KRİTİK HALE GELECEK

İşte üç yatırımın birbirine bağlandığı nokta tam olarak burası.

Yeni havalimanı 2033'te 10 milyon yolcu kapasitesine ulaşmayı hedefliyorsa, bu yolcunun şehirle nasıl buluşacağı kritik bir soru.

Raylı sistem burada devreye giriyor.

Havalimanından şehir merkezine, şehir merkezinden batıdaki yerleşimlere kadar uzanan raylı sistem; yeni havalimanının kent ekonomisiyle bağlantısını güçlendirebilir.

Bugün havalimanına özel araç, taksi veya otobüsle ulaşan yolcunun gelecekte raylı sistem üzerinden şehir merkezine geçebilmesi, Trabzon’un turizm hareketliliğini de değiştirebilir.

Bir turist havalimanından çıktıktan sonra doğrudan şehir merkezine, oradan oteline, turizm bölgelerine veya ticari merkezlere daha hızlı ulaşabilecek.

Bu nedenle raylı sistem ile yeni havalimanını birbirinden ayrı düşünmek mümkün değil.

TRABZON’DA YATIRIMIN YENİ MERKEZLERİ ORTAYA ÇIKABİLİR

Ulaşım yatırımlarının şehir ekonomisindeki en önemli etkilerinden biri de yatırım merkezlerini değiştirmesidir.

Bir bölgede ulaşım kolaylaştığında o bölgenin ekonomik değeri de artabilir.

Raylı sistem istasyonları çevresinde ticari alanlar, konut projeleri, hizmet işletmeleri ve yeni yatırım alanları oluşabilir.

Füniküler ise Meydan-Boztepe hattındaki hareketliliği artırabilir.

Yeni havalimanı da şehrin doğu aksındaki ekonomik hareketliliği güçlendirebilir.

Bu nedenle önümüzdeki yıllarda Trabzon’un gayrimenkul haritasının da ulaşım yatırımlarıyla birlikte değişmesi şaşırtıcı olmayacaktır.

Fakat burada önemli bir uyarı var:

ULAŞIM YATIRIMI TEK BAŞINA YETMEZ

Trabzon’un önünde büyük bir fırsat bulunuyor ancak bu yatırımların ekonomik karşılığının alınabilmesi için şehir planlamasının da aynı hızda ilerlemesi gerekiyor.

Raylı sistem yapılırken istasyonların çevresindeki yapılaşma, otoparklar, aktarma merkezleri, yaya bağlantıları ve ticari alanlar birlikte planlanmalı.

Yeni havalimanı yapılırken yalnızca pist ve terminal değil, havalimanının şehirle bağlantısı da düşünülmeli.

Füniküler projesinde ise Boztepe’nin turizm potansiyeli ulaşım yatırımıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Aksi halde milyarlarca liralık ulaşım yatırımı yapılır ancak şehir bu yatırımlardan beklenen ekonomik verimi tam olarak alamaz.

TRABZON’UN ÖNÜNDE 2033’E UZANAN YENİ BİR EKONOMİK HARİTA VAR

Trabzon bugün belki de son yılların en önemli ulaşım yatırımlarıyla karşı karşıya.

Bir tarafta 16,2 kilometrelik raylı sistem.

Diğer tarafta yaklaşık 78 milyon avroluk füniküler projesi.

Ve 45,65 milyar TL'lik yeni havalimanı.

Bunların her biri tek başına büyük yatırım.

Ancak asıl mesele üçünün birlikte ne yaratacağı.

Eğer bu yatırımlar birbirine entegre edilir ve şehir planlamasıyla desteklenirse Trabzon’un yalnızca trafik sorununa çözüm üretmekle kalmayıp yeni bir ekonomik büyüme aksı oluşturması mümkün olabilir.

Önümüzdeki yıllarda Trabzon’da yalnızca “trafik nerede yoğun?” sorusunu değil;

“Yatırım nereye kayıyor?”

“Turizm hangi bölgelere yayılıyor?”

“Gayrimenkul değerleri hangi akslarda yükseliyor?”

“Ticaretin yeni merkezi neresi oluyor?”

sorularını da daha fazla konuşacağız.

Çünkü Trabzon’un ulaşım haritası değişirken, şehrin ekonomik haritası da değişmeye hazırlanıyor.

EKOTİME.NET’İN NOTU

Trabzon için artık mesele sadece yeni yollar yapmak değil.

Şehrin gelecekte nasıl yaşayacağını, nasıl büyüyeceğini ve ekonomisini hangi ulaşım modeli üzerinden geliştireceğini doğru planlamak.

Raylı sistem, füniküler ve yeni havalimanı bu nedenle üç ayrı yatırım değil; Trabzon’un gelecek 10-15 yıllık dönüşümünün üç önemli ayağı olarak görülmeli.

Asıl başarı ise bu üç projeyi birbirine bağlayıp Trabzon’un ekonomisine kazandırabilmek olacak.