ERDOĞAN’IN NEW YORK DİPLOMASİSİ: MASADA SADECE SİYASET YOK, TÜRKİYE EKONOMİSİ DE VAR

Haber Analiz

ekotime.net

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York’taki temasları, Gazze ve bölgesel güvenlik başlıklarının yanı sıra Türkiye ekonomisi açısından da dikkat çeken başlıklar ortaya çıkardı.

Erdoğan’ın liderlerle yaptığı görüşmelerde ticaret, yatırım, enerji, savunma sanayii, ulaştırma ve yeni ticaret koridorları öne çıktı. New York’ta ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin farklı bölgelerle aynı anda ekonomik bağlarını güçlendirme arayışını da gösteriyor.

Peki Erdoğan kimlerle görüştü ve bu temasların Türkiye ekonomisine olası yansımaları neler?

ABD: 100 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HEDEFİ

New York temaslarının ekonomik açıdan en önemli başlıklarından biri ABD oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk-Amerikan İş Konseyi toplantısında iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin siyasi ilişkilerdeki gelişmelerle paralel biçimde ilerletilmesi gerektiğini vurguladı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise 2025'te Türkiye-ABD toplam ticaret hacminin 38 milyar doların üzerine çıktığını, 2026'da 42-43 milyar dolar seviyesinin beklendiğini, hizmet ticareti de dahil edildiğinde hacmin 47 milyar dolara ulaştığını açıkladı. İki ülke için uzun vadeli hedef ise 100 milyar dolar.

Buradaki ekonomik potansiyel yalnızca ihracat ve ithalatla sınırlı değil.

Enerji, havacılık, savunma sanayii, ileri teknoloji, yapay zeka ve veri merkezleri Türkiye-ABD ekonomik ilişkilerinin yeni başlıkları arasında bulunuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da kritik teknolojilerde Türkiye-ABD işbirliğinin daha ileri taşınmasının hedeflendiğini açıkladı.

KATAR: ENERJİ VE YATIRIM MASADA

Erdoğan'ın Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile görüşmesinde doğrudan ekonomi başlıkları gündeme geldi.

İki lider; yatırım, ticaret, enerji ve savunma sanayii alanlarında işbirliğinin geliştirilmesini ele aldı. Enerji arzı ve ulaştırma koridorlarının da görüşmenin önemli başlıkları arasında olduğu açıklandı.

Türkiye ile Katar arasındaki ticaret hacmi 2025'te yaklaşık 1,3 milyar dolara yükseldi. İki ülke orta vadede bu rakamı 5 milyar dolara çıkarma hedefini daha önce ortaya koymuştu.

Bu nedenle Katar tarafındaki ekonomik temasların Türkiye açısından iki ana sonucu olabilir:

Körfez sermayesinin Türkiye'ye yönelmesi Türk şirketlerinin Katar'daki yatırım ve müteahhitlik projelerinde daha fazla yer alması.

İNGİLTERE: 24 MİLYAR DOLARLIK TİCARETİN ÜZERİNE

Erdoğan'ın Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham ile görüşmesinde savunma sanayii ve ticaret başta olmak üzere ekonomik işbirliğinin geliştirilmesi gündeme geldi.

Türkiye-İngiltere ticaret hacmi 2025'te 24 milyar dolara çıktı. İki ülke ticaret hacmini 40 milyar dolara taşıma hedefi üzerinde çalışıyor. Serbest Ticaret Anlaşması'nın modernizasyonu da bu hedefin önemli araçlarından biri olarak görülüyor.

Bu başlık özellikle Türk sanayicisi açısından önemli. Çünkü İngiltere ile ticaretin büyümesi; otomotiv, makine, tekstil, savunma, elektronik ve yüksek katma değerli üretim alanlarında ihracat imkanlarını genişletebilir.

IRAK: KALKINMA YOLU TÜRKİYE İÇİN KRİTİK

New York'taki en somut ekonomik başlıklardan biri Irak görüşmesiydi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi arasındaki görüşmede iki ülkesinin ticaret ve yatırım hacminin artırılması, mevcut anlaşmaların uygulanması ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere ortak stratejik projelerin hızlandırılması konusunda mutabakat sağlandı.

Türkiye-Irak ticaretinde orta vadeli hedef 30 milyar dolar.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre iki ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 17 milyar dolar seviyesinde bulunuyor ve Türkiye, Irak ile ticareti 30 milyar dolara çıkarma hedefi taşıyor.

Kalkınma Yolu'nun hayata geçmesi halinde Türkiye yalnızca Irak ile ticaretini artırmakla kalmayabilir.

Türkiye;

Körfez → Irak → Türkiye → Avrupa hattında önemli bir lojistik merkez konumunu güçlendirebilir.

Bu da limanlar, demiryolları, karayolları, lojistik merkezler, depolama, gümrük hizmetleri ve taşımacılık sektörlerinde yeni yatırım alanları anlamına geliyor.

UKRAYNA: TİCARET VE YENİDEN İMAR FIRSATI

Erdoğan'ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmesinde savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin yanı sıra enerji, madencilik ve savunma sanayii alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi de gündeme geldi.

Zelenskiy, Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticaret hacmini 1 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarma hedefinde ilerlediklerini açıkladı. Ukrayna'nın yeniden imarı da Türk şirketleri açısından potansiyel bir pazar oluşturuyor.

Buradaki potansiyel özellikle Türk müteahhitlik sektörü açısından dikkat çekiyor.

Enerji altyapısı, konut, yol, köprü, liman ve sanayi tesislerinin yeniden inşası gündeme geldiğinde Türk şirketlerinin sahip olduğu uluslararası proje deneyimi yeni iş imkanlarına dönüşebilir.

POLONYA: SAVUNMA SANAYİİ VE TİCARET

Erdoğan'ın Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile görüşmesinde iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması ve savunma sanayii başta olmak üzere işbirliğinin geliştirilmesi gündeme geldi.

Polonya'nın Avrupa'nın savunma harcamalarını artırdığı bir dönemde Türkiye'nin savunma sanayii kapasitesiyle Avrupa pazarındaki ilişkilerini geliştirmesi, ihracat açısından yeni fırsatlar oluşturabilecek başlıklardan biri.

JAPONYA: YATIRIM, TİCARET VE TEKNOLOJİ

Erdoğan'ın Japonya Başbakanı Sanae Takaiçi ile görüşmesinde de Türkiye-Japonya ilişkileri ele alındı. Görüşmeye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün de katılması ekonomik ve teknoloji boyutunun önemini gösteriyor.

Türkiye açısından Japonya ile ilişkilerde yatırım, ileri teknoloji, savunma sanayii ve ticaret başlıklarının geliştirilmesi özellikle önemli.

VİETNAM: ASYA PAZARINA AÇILIM

Erdoğan'ın Vietnam Devlet Başkanı To Lam ile görüşmesi de dikkat çekti.

İki ülke ilişkilerinin “Stratejik Ortaklık” seviyesine yükseltilmesi konusunda Vietnam'ın olumlu yaklaşımı gündeme gelirken yatırım, ticaret ve savunma sanayii alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi hedefi ortaya konuldu.

Bu görüşmenin ekonomik açıdan önemi ise Türkiye'nin Uzak Doğu'daki ticaret ağını çeşitlendirme potansiyelinde yatıyor.

BANGLADEŞ: 170 MİLYONLUK PAZAR

Erdoğan'ın Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile görüşmesinde de ticaret hacminin artırılması ve savunma sanayii işbirliğinin geliştirilmesi gündeme geldi.

Bangladeş'in büyük nüfusu ve üretim kapasitesi dikkate alındığında Türkiye açısından Güney Asya'da yeni ticaret ve yatırım kanalları oluşturma potansiyeli bulunuyor.

ERMENİSTAN: ULAŞTIRMA VE SINIR TİCARETİ

Erdoğan'ın Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile görüşmesinde ikili ticaret ve ulaştırma alanlarındaki normalleşme süreci ele alındı.

Azerbaycan-Ermenistan barış sürecindeki gelişmelerin de değerlendirildiği görüşmede, iki ülke arasındaki olumlu ivmenin sürdürülmesinin önemi vurgulandı.

Buradaki ekonomik başlık ise doğrudan ulaştırma.

Türkiye-Ermenistan sınırının ve bölgesel ulaşım bağlantılarının normalleşmesi, Kafkasya üzerinden yeni ticaret güzergahlarının oluşmasına katkı sağlayabilir.

SENEGAL: AFRİKA PAZARINDA TÜRKİYE

Erdoğan ayrıca Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye ile görüştü. Görüşme, Türkiye'nin Afrika açılımı açısından önem taşıyan temaslardan biri oldu.

Senegal üzerinden Batı Afrika pazarında Türk şirketlerinin yatırım, altyapı, müteahhitlik, enerji ve savunma sanayii alanlarında yeni fırsatlar geliştirmesi mümkün.

KÖRFEZ ZİRVESİ: ENERJİ VE PETROL GÜZERGAHLARI

Erdoğan'ın Donald Trump'ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen KİK toplantısına katılması ise New York temaslarının bölgesel ekonomi açısından en önemli başlıklarından biri oldu.

Toplantıya Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman'ın yanı sıra Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan'dan liderler veya dışişleri bakanları katıldı.

Toplantının ana gündemi İran'dı. Ancak enerji arzı, Hürmüz Boğazı ve petrol taşımacılığı da doğrudan ekonomik sonuçları olan başlıklar olarak öne çıktı. Trump ayrıca Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ve petrol boru hatlarına verilen desteği vurguladı.

TÜRKİYE EKONOMİSİNE NE KATABİLİR?

New York temaslarının Türkiye ekonomisine olası etkilerini beş başlıkta toplamak mümkün:

DAHA FAZLA İHRACAT

ABD, İngiltere, Irak, Katar, Ukrayna, Polonya, Japonya ve Asya ülkeleriyle ticaretin artırılması Türkiye'nin ihracat pazarlarını çeşitlendirebilir.

YABANCI SERMAYE

Özellikle Katar ve diğer Körfez ülkeleriyle yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi Türkiye'ye doğrudan sermaye girişini destekleyebilir.

ENERJİ GÜVENLİĞİ

Katar ile enerji işbirliği, Irak üzerinden enerji ve ulaştırma bağlantıları, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefi açısından önem taşıyor.

LOJİSTİK VE TRANSİT GELİRİ

Kalkınma Yolu, Orta Koridor ve Avrupa-Asya bağlantıları Türkiye'nin transit taşımacılık ve lojistik gelirlerini artırabilecek projeler arasında bulunuyor.

SAVUNMA VE YÜKSEK TEKNOLOJİ

ABD, İngiltere, Polonya, Japonya, Vietnam ve Bangladeş ile temaslarda savunma sanayii başlığının öne çıkması, Türkiye'nin yüksek teknoloji ihracatını artırma arayışının bir göstergesi.

AMAÇ TÜRKİYE'Yİ “KORİDOR ÜLKESİ”NDEN “TİCARET MERKEZİ”NE TAŞIMAK

New York temaslarına yalnızca siyasi görüşmeler olarak bakıldığında ekonomik boyut gözden kaçabilir.

ABD ile ticaretin büyütülmesi, Katar ve Körfez sermayesinin çekilmesi, Irak ile Kalkınma Yolu'nun hızlandırılması, Ukrayna'nın yeniden imarı, Avrupa ile ticaretin geliştirilmesi ve Asya pazarlarına açılım aynı stratejik çerçevenin farklı parçaları olarak okuyabiliriz.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da Türk-Amerikan İş Konseyi toplantısında tedarik zincirlerinin yeniden konumlandığına, enerji ve ticaret güzergahlarının değiştiğine, Orta Koridor ile Kalkınma Yolu'nun Türkiye'de kesiştiğine dikkat çekti.

En kritik nokta:

Bu görüşmelerin ekonomik kazanca dönüşmesi, yalnızca diplomatik temaslara değil; imzalanan anlaşmaların uygulanmasına, özel sektör yatırımlarına, finansmana, gümrük ve lojistik süreçlerinin hızlandırılmasına ve Türkiye'nin fiyat istikrarı ile makroekonomik güveni güçlendirmesine bağlı.

NEW YORK'TAN ANKARA'YA UZANAN EKONOMİK HAT

Erdoğan'ın 81. BM Genel Kurulu kapsamında gerçekleştirdiği temasların ortak noktasında dikkat çeken başlıklar; ticaret, yatırım, enerji, savunma sanayii ve ulaştırma koridorları oldu.

Dolayısıyla New York'taki diplomasi trafiğinin Türkiye ekonomisi açısından asıl sınavı, görüşme masalarında değil, önümüzdeki dönemde ortaya çıkacak yatırım kararlarında, ihracat rakamlarında, yeni projelerde ve ticaret hacmindeki artışta görülecek.

ekotime.net | Haberde Seçkin Bakışlar – Gündeme Buradan Bakın