Üretici ne yapacağını şaşırdı: Gözler hükümette

Karadeniz’de fındık hasadı sürerken üreticinin gözü fiyat tabelalarında. TMO’nun açıkladığı 255 liralık fiyat ile serbest piyasa arasındaki fark büyürken, özellikle Doğu Karadeniz’de üretici hükümetten piyasaya müdahale ve daha güçlü destek bekliyor. Giresun fındığı ise kalite ve fiyat açısından yine zirvede.

Karadeniz’in en önemli geçim kaynaklarından fındıkta yeni sezon sancılı başladı. Üretici bir yandan ürününü harmanda kuruturken, diğer yandan serbest piyasadaki fiyatları takip ediyor.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026-2027 sezonu için yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite fındıkta 255 TL, Levant kalite fındıkta 250 TL alım fiyatı açıkladı. Yüzde 50’nin üzerindeki her 1 randıman için Giresun kalitede 5,10 TL, Levant kalitede ise 5 TL ilave ödeme yapılacak. TMO alımları 24 Ağustos’ta başladı.

Ancak serbest piyasada rakamlar TMO'nun oldukça gerisinde kalıyor.

Trabzon'da fiyat 160-170 liraya kadar geriledi

24 Ağustos itibarıyla açıklanan piyasa verilerinde Giresun’da 200-215 TL, Tirebolu ve Görele’de 210-215 TL, Trabzon’da 160-170 TL, Ordu’da ise 170-180 TL seviyeleri görülüyor.

Bir başka güncel fiyat tablosunda ise 21 Ağustos'ta 50 randıman üzerinden Giresun kalite fındık Giresun’da 207,50 TL, Trabzon’da 193 TL, Ordu’da 186 TL olarak gösterilmişti. Bu durum, ilçeye, kaliteye, randımana ve alıcıya göre fiyatların ciddi şekilde değişebildiğini ortaya koyuyor.

Kaliteli Fındık!

Giresun Ziraat Odası'nın sınıflandırmasına göre Giresun kalite; Giresun'un yanı sıra Trabzon'un Beşikdüzü, Vakfıkebir, Çarşıbaşı ve Akçaabat ilçelerinde yetiştirilen özellikle tombul fındıkları kapsıyor. Giresun kalite fındığın yüksek yağ oranı ve aroması nedeniyle üstün özellikler taşıyor.

Üretici hükümetten ne istiyor?

Üretici tarafında en büyük tepki TMO'nun açıkladığı fiyatın beklentilerin altında olması.

Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurettin Karan, sezon öncesinde bir kilogram fındığın maliyetinin işçilik dahil yaklaşık 230 TL seviyesine çıktığını belirterek üreticinin en az 300 TL taban fiyat beklentisini dile getirmişti. Karan ayrıca TMO'nun piyasayı düzenlemek amacıyla güçlü miktarda alım yapması gerektiğini savunmuştu.

TMO'nun 255 TL'lik fiyatının açıklanmasının ardından da Karan, rakamı üretici açısından “hayal kırıklığı” olarak değerlendirdi.

Üreticinin hükümetten ne bekliyor?

TMO'nun daha yüksek miktarda fındık alması, Serbest piyasa ile TMO arasındaki fiyat makasının daraltılması,  Artan işçilik, gübre, ilaç ve bakım maliyetlerinin dikkate alınması, Randıman farklarının üreticiyi mağdur etmeyecek şekilde uygulanması ve Fındık fiyatında sezon boyunca istikrar sağlanması.

Doğu Karadeniz'de kritik günler

Özellikle Trabzon ve Giresun'da üretici açısından önümüzdeki birkaç hafta kritik olacak. Çünkü ürünün piyasaya ne kadar miktarda ineceği, TMO'nun alım kapasitesi ve tüccarın fiyat politikası piyasadaki yönü belirleyecek.

TMO'nun açıklamasına göre alımlar ilk etapta 16 noktada başlayacak ve hasat durumuna göre 61 noktaya kadar çıkarılabilecek.

Bu nedenle üreticinin tamamının aynı anda ürününü pazara indirmemesi, piyasadaki arz baskısını azaltabilir. Ancak hasat masraflarını karşılamak zorunda olan üreticiler için beklemek de kolay değil.

Fındıkta asıl mücadele şimdi başlıyor

Bugün itibarıyla tablo açık:

TMO: 250-255 TL

Serbest piyasa: Bölgeye göre yaklaşık 160-215 TL

Aradaki fark bazı bölgelerde 80-90 lirayı buluyor.

Fındık üreticisinin gözü şimdi TMO'nun piyasadaki ağırlığını artırıp artırmayacağına çevrildi.

Karadeniz'de yeni sezonun kaderini ise yalnızca fındığın kalitesi değil, üreticinin ürünü ne kadar süre elinde tutabileceği ve TMO'nun piyasaya ne ölçüde müdahale edeceği belirleyecek.