Avrupa'da niyet belli. 12 Batı ülkesinin dışişleri bakanları, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle bağlantılı malların ticaretine yönelik ulusal kısıtlamalar getirme veya Avrupa düzeyindeki önlemleri destekleme niyetlerini açıkladı. Ortak bildiride, Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerinin iki devletli çözümün geleceğini tehdit ettiği belirtildi.
Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık’ın imzaladığı bildiride, yerleşimlerle bağlantılı ticarete ilişkin ulusal önlemlerin değerlendirildiği kaydedildi. Açıklamada, yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğu yönündeki tutumun yanı sıra, bu faaliyetleri kolaylaştıran veya bunlardan kazanç sağlayan kişilere yönelik tedbirler de gündeme getirildi.
Ortak açıklamada, İsrail hükümetinin Batı Şeria’daki eylemleri ve yerleşimci şiddetindeki artışın iki devletli çözüm perspektifini zayıflattığı savunuldu. Özellikle Doğu Kudüs’ün doğusundaki E1 bölgesine ilişkin yerleşim projesi için ihalelerin yayımlanması, bildiride tepki gösterilen gelişmeler arasında yer aldı.
Kanada, Fransa ve Birleşik Krallık da ortak açıklamalarında iki devletli çözümü korumak amacıyla ek adımlar atma niyetlerini duyurdu. Üç ülke, İsrail’in güvenliğine yönelik desteklerini sürdürürken, güvenli ve istikrarlı bir Filistin devletinin yanında yaşayan güvenli ve istikrarlı bir İsrail hedefini vurguladı. Ayrıca Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun eylül ayı sonlarındaki toplantıları kapsamında ortak bir toplantıya başkanlık edeceklerini açıkladı.
Filistin Başkanlığı, 12 ülkenin açıklamasını memnuniyetle karşıladı ve bunu yerleşim faaliyetlerine karşı somut adımlar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Filistin tarafı, yerleşim genişlemesinin ve Batı Şeria’daki fiili ilhak girişimlerinin durdurulması için siyasi açıklamaların ötesine geçilmesi, bağlayıcı önlemler alınması gerektiğini savundu.
Ürdün, Mısır ve Katar da açıklamaya olumlu yaklaşırken, yerleşim faaliyetlerinin durdurulması ve iki devletli çözüm temelinde barış umutlarının korunması çağrısında bulundu. Üç ülke, uluslararası toplumun benzer adımlar atmasını destekledi.
Öte yandan, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin bölgesel konseyi başkanı Yisrael Gantz, İngiltere’nin yerleşim ürünlerine yönelik ticaret yaptırımlarını eleştirdi. Gantz, bu kararları “Yahudi karşıtı” olarak nitelendirdi. Böylece açıklama, uluslararası alanda yerleşim faaliyetlerine ilişkin tartışmaların yanı sıra, İsrail yerleşim yönetimlerinden gelen tepkileri de gündeme taşıdı.
